Ali Rıza Erten

Biyografik Tarım Ansiklopedisi sitesinden

Ali Rıza Erten (1887, Mersin - 14.05.1964), Türk siyasetçi, ziraat mühendisi.

1887 yılında Mersin´de doğdu. Halkalı Ziraat Mekteb-i Âlîsi mezunudur. Fransa'da bitki hastalıkları üzerine ihtisas yapmıştır. Selanik Yüksek Ziraat Okulu'nda Botanik, Bitki Hastalıkları ve Haşerat Öğretmenliği ve laboratuvar memurluğu, Seydiköy Bağcılık ve Bahçecilik Okulu 2. Müdürlüğü, Halkalı Yüksek Ziraat Okulu'nda Bitki Hastalıkları ve Fizyoloji Öğretmenliği, Bitki Hastalıkları İstasyonu Memurluğu, Orman Yüksekokulu Teşrih ve Fenni Hayat Nebatat Öğretmenliği, Yüksek Baytar Okulu 2. Müdürlüğü, Fen Fakültesi Botanik Öğretmenliği, Halkalı Yüksek Ticaret Okulu Müdür Vekilliği ve Direktörlüğü, Ziraat Bakanlığı Ziraat İşleri Umum Müdürlüğü, TBMM II. Dönem (Ara Seçim), III., IV., V., VI., VII., VIII. ve IX. Dönem Mardin Milletvekilliği ile VIII. Dönem Bütçe Komisyonu Başkanlığı ve 17. Hükûmet Devlet Bakanlığı yapmıştır.[1]

Halkalı Yüksek Ziraat Mektebi müderrisliği görevinde iken 1918’de Kars, Ardahan, Artvin, Rize ve Batum´da zirai incelemeler yapmak üzere gönderilen heyetin içinde yer almıştır. 1918 yılında bu illere giden heyette bulunan Erten, Rize ve havalisinde çay yetiştirilebileceğini tespit etmiş ve durumu "Şimali Şarki Anadolu ve Kafkasya´da Tetkikatı Ziraiye" adlı bir raporla İktisat Vekâleti’ne (Bakanlığı´na) bildirmiştir.[2][3]

Erten, çay konusunu ilk defa bilimsel anlamda ele alıp inceleyen ve Doğu Karadeniz kıyılarında çay yetiştirilebileceğini ilk defa ortaya koyan kişi olarak tarihe geçmiştir. Bu bilimsel çalışmalar sayesinde Rize ve çevresinde çay yetiştirmek için önemli çabalar başlamıştır. Prof. Erten´in çalışmaları, Türk çaycılığının kuramsal düzeyde ele alındığı ve fikir temellerinin atıldığı ilk aşamasını oluşturması yönüyle önemli olduğu belirtilmektedir.[2]

  1. TBMM Albüm Cilt-1 (1920-1950) https://cdn.tbmm.gov.tr/TbmmWeb/Albumler/Tbmm_Albumu/Cilt1.pdf
  2. 2,0 2,1 Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Türkiye'de Çayın Öncüleri https://www.caykur.gov.tr/Pages/Kurumsal/KurumHakkinda.aspx?ItemId=20&ItemId2=26&ItemType=Detail
  3. AYHAN, İsmail. Eğitim Amacıyla Yurt Dışına Gönderilen Öğrenciler (1908-1922): Prosopografik Bir Çalışma Örneği, Doktora Tezi, Ankara, 2021.