Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Islah-ı Buzur (Tohum Islah İstasyonu), Eskişehir'de 1925'te kurulmuş olan Türkiye'nin ilk araştırma kuruluşlarından birisidir. Günümüzde faaliyetlerine Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü adı altında devam etmektedir.
Detaylı bakılacak; https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/ET002670.pdf
https://kutuphane.tarimorman.gov.tr/vufind/Record/17205
Tarihçe
[düzenle | kaynağı düzenle]
Türkiye' de ilk araştırmalar 13 Aralık 1925 tarihli kararname ile Islah-ı Buzr adı ile "Orta Anadolu'ya en uygun tohumları bulmak, yetiştirmek ve üretmek amacıyla"[1] kurulan Eskişehir Tohum Islah İstasyonunda başladı. Eskişehir, Sazova mevkiinde kurulan kurumun başına da İsviçre vatandaşı Prof. Odet Perrin getirildi. Prof. Perrin bir süre sonra görevinden ayrıldı. Yerine de yurtdışı eğitiminden yeni dönen Emcet Yektay atandı. [2]
Başlangıçta sadece ıslah dalında yapılan çalışmalara, 1929' da aynı kuruluşun içinde oluşturulan Kuru Ziraat Deneme İstasyonu (Dry Farming) ile yetiştirme tekniği dalında yapılan çalışmalarda eklendi. Daha sonraki yıllarda da patoloji konusu diğer iki disiplin yanında yer aldı.1951 yılında iki istasyon Eskişehir Islah ve Deneme İstasyonu adı altında birleştirilerek tek kuruluş halinde aynı çalışmalara devam etti.[3][4][5]
1969 yılına kadar bu isimle araştırmalarına devam eden kuruluş, bu tarihte Eskişehir Zirai Araştırma Enstitüsü adını aldı. 1986 yılında önce Baklagil, daha sonra Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü adını alan kuruluş 24 Ekim 1996 yılında yeni kampüsün açılışı ile birlikte Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsüne dönüştürüldü. [3][4][5]
2011 yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın yeniden yapılanması ile “Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü” ile birleştirilerek Havza Araştırma Enstitüsü statüsü ile “Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü” adını aldı.[3][4][5]
Enstitünün ilk yıllarında Eskişehir yöresinin ak buğdayından seçilerek elde edilen ve ekmeklik bir buğday olan Sazova 702 ile ortalamanın %30 üzerinde verim alınmıştır. Kızıl buğdaydan seçilen Sazova 701, dönümden en yüksek miktarda mahsul alınan Sazova 705, kışlık arpa, kışlık yulaf, aspir, yerli çayırlardan seçilerek üretilen Sazova Çimen Tohumu Cumhuriyet'in ilk yıllarında elde edilen ve üretilen tohumlar arasındadır.[1]
Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, 1925 yılından bugüne kadar yürüttüğü çeşit ıslahı çalışmaları sonucunda tahıllar, endüstri bitkileri, yemeklik dane baklagiller, tıbbi aromatik bitkiler, yem bitkileri ve sebze bitkileri türlerinde çeşitler tescil ettirerek üreticilerimizin hizmetine sunan ve Toprak ve Su Kaynakları alanlarında araştırmalar yürüten bir tarımsal ARGE kuruluşudur.[3][4][5]
Türkiye'nin ilk araştırma kuruluşunda üzerinde çalışılan ilk bitki buğdaydır. Yarım yüzyılı aşan buğday araştırmaları başlangıçtan günümüze kadar gerek araştırma felsefesi ve gerekse uygulama yönünden oldukça büyük değişmeler göstermektedir. Yeni bilgilerin ortaya çıkması, yönetim değişiklikleri uygulamaya giren yeni tarım teknikleri ile araştırma imkan ve organizasyonlardaki gelişmeler bu değişiklikleri hazırlamıştır. [3][4][5]
Enstitüde Görev Yapan Müdürler
[düzenle | kaynağı düzenle]| Adı | Görev yaptığı yıllar |
|---|---|
| Prof. Odet Perrin | 1925-1929 |
| Emcet Yektay | 1929 |
| Numan Kıraç | 1951 |
| Rifat Gerek | 1971 |
| Arif Turhan ATAY | |
| Naim DİNÇER | |
| Nuri TAYŞİ | |
| Kemalettin HAKSEL | |
| Fahri ALTAY | 1980 |
Kaynakça
[düzenle | kaynağı düzenle]- ↑ 1,0 1,1 Ziraat Gazetesi (Yıl: 4 Eylül 1. Teşrin 1933 Sayı: 9-10-47). Ziraat Mektepleri Mezunları Cemiyeti - Baytar, Orman Cemiyeti, 1933.
- ↑ Altay, Fahri, Bitki Islahçılarının Öncüsü C. Emcet Yektay, https://bisab.org.tr/upload/dosyalar/Bitki%20Islah%C3%A7%C4%B1lar%C4%B1n%C4%B1n%20%C3%96nc%C3%BCs%C3%BC.pdf#page=58.00
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 https://www.agrowy.com/yazilar/turk-tohum-islahinin-tarihcesi
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 https://arastirma.tarimorman.gov.tr/gktaem/Menu/4/Tarihce
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 https://bisab.org.tr/upload/dosyalar/Ge%C3%A7mi%C5%9Ften%20G%C3%BCn%C3%BCm%C3%BCze%20Bitki%20Islah%C4%B1%20S.%20Ahmet%20BA%C4%9ECI.pdf
